Leiðsögn

Hvernig íslensk nöfn virka

Íslensk nöfn fylgja ekki alltaf mynstrinu fornafn og fast ættarnafn. Hér eru grunnatriðin sem Onomasticon notar við skapandi samsetningu.

Eigið nafn og foreldrisnafn

Algengt er að síðasti hluti íslensks nafns sé föðurnafn eða móðurnafn. Þá er eigið nafn foreldris sett í eignarfall og ending bætt við. Fjölskyldumeðlimir geta því borið ólík síðari nöfn.

Jón Sigurðsson
Sigurður verður Sigurðar í eignarfalli og síðan bætist endingin -son við.
Embla Guðrúnardóttir
Guðrún verður Guðrúnar í eignarfalli og síðan bætist endingin -dóttir við.
Blær Jónsbur
Endingin -bur er meðal þeirra möguleika sem einstaklingur með hlutlausa kynskráningu getur notað.

Eignarfallið þarf að vera rétt

Ekki er nóg að bæta sömu endingunni beint aftan við hvert nafn. Eignarfallið breytist á ólíkan hátt eftir nafninu:

Þess vegna geymir Onomasticon staðfest eignarfallsform í gagnasafni sínu í stað þess að reyna að giska á þau.

Tvöfalt foreldrisnafn

Persóna getur borið nafn beggja foreldra. Onomasticon setur þá hlutana hvorn á eftir öðrum án bandstriks og án orðsins og, í samræmi við dæmi opinberrar leiðsagnar.

Dæmi: Elísabet Gunnarsdóttir Önnudóttir.

Raunverulegt nafn eða skáldskapur?

Verkfærið vinnur með íslenskum nöfnum og nafnstofnum en er fyrst og fremst gert fyrir persónusköpun. Val á goðsagnablæ, fylkingu og viðurnefni getur myndað augljóslega skáldaða niðurstöðu.

Ef nota á nafn við raunverulega skráningu þarf að kanna það í opinberri mannanafnaskrá. Að nafn birtist á opinberum leitarvef þýðir ekki eitt og sér að það hafi verið samþykkt, því skráin getur einnig sýnt nöfn sem hefur verið hafnað eða bíða afgreiðslu.

Fylking og samfélagsstaða

Fylking, starf og samfélagsstaða breyta persónusögunni og skálduðu viðurnefni. Þau eru ekki sett fram sem raunverulegar málfræðireglur um íslensk nöfn.

Opinberar heimildir

Leiðsögnin byggir á opinberum upplýsingum um íslenska nafnahefð. Fyrir raunveruleg erindi og skráningu skal alltaf nota frumheimildir:

Prófa nafnagjafann